Elastomer Kelebek Vana Nedir? FLAPCON FBV Serisi
- OZAN ÖZTÜRK
- 2 saat önce
- 7 dakikada okunur
Elastomer kelebek vana; sıvı veya gaz akışını açmak, kapatmak ya da belirli ölçüde kontrol etmek amacıyla kullanılan, yumuşak sızdırmazlık elemanına sahip çeyrek turlu bir vana çeşididir. Kompakt yapısı, düşük ağırlığı, hızlı çalışması ve farklı otomasyon seçeneklerine uygunluğu nedeniyle endüstriyel tesislerde yaygın olarak tercih edilir.
Elastomer kelebek vanalarda akış, vana gövdesinin merkezinde bulunan diskin 90 derece dönmesiyle kontrol edilir. Disk akış yönüne paralel konuma geldiğinde vana açılır; akış yönüne dik konuma geldiğinde ise elastomer conta üzerine oturarak hattı kapatır.
FLAPCON FBV Serisi elastomer kelebek vanalar; wafer, lug, U-flanşlı ve çift flanşlı bağlantı seçenekleriyle farklı boru hatları ve endüstriyel uygulamalar için çözümler sunar.
Elastomer Kelebek Vana Nasıl Çalışır?
Kelebek vananın temel çalışma elemanı, mil üzerine bağlı dairesel bir disktir. Manuel kol, dişli kutusu, pnömatik aktüatör veya elektrikli aktüatör tarafından hareket ettirilen mil, diski kendi ekseni etrafında döndürür.
Vana tamamen açıkken disk akış yönüne paralel durur ve akışkanın geçişine izin verir. Vana kapatıldığında disk 90 derece dönerek elastomer conta üzerine oturur ve akışı keser.
Elastomer sızdırmazlık elemanı, esnek yapısı sayesinde uygun akışkan ve sıcaklık koşullarında güvenilir sızdırmazlık sağlar. Ancak conta seçimi yalnızca basınca göre yapılmamalıdır. Akışkanın kimyasal yapısı, sıcaklığı, çalışma basıncı ve vananın açma-kapama sıklığı birlikte değerlendirilmelidir.
Konsantrik Kelebek Vana Nedir?
Konsantrik kelebek vanalarda mil ve disk merkezi aynı eksen üzerinde konumlandırılır. Bu yapı; kompakt, ekonomik ve kolay otomasyona uygun bir akış kontrol çözümü oluşturur.
FLAPCON FBV Serisi, konsantrik geometrili ve elastomer yataklı kelebek vanalardan oluşur. Seri, açma-kapama uygulamalarının yanı sıra proses şartlarının uygun olduğu akış kontrol uygulamalarında da kullanılabilir.
Doğru vana seçiminde yalnızca çap ve basınç sınıfı yeterli değildir. Akışkan cinsi, sıcaklık, debi, fark basıncı, bağlantı standardı, conta malzemesi, disk malzemesi ve çalıştırma şekli birlikte değerlendirilmelidir.
FLAPCON FBV Serisi Elastomer Kelebek Vanalar
FLAPCON FBV Serisi, farklı boru hattı bağlantılarına ve proje ihtiyaçlarına cevap verebilmek amacıyla dört temel modelden oluşur: FBV10 Wafer, FBV20 Lug, FBV30 U-Flanşlı ve FBV40 Çift Flanşlı kelebek vana.
FBV10 Wafer Tip Kelebek Vana
FBV10, iki boru flanşı arasına sıkıştırılarak monte edilen wafer tip elastomer kelebek vanadır. Kompakt yapısı ve düşük montaj alanı ihtiyacı sayesinde genel endüstriyel tesislerde yaygın olarak kullanılabilir.
FBV10 modelinin başlıca teknik özellikleri:
Bağlantı şekli: Wafer
Geometri: Konsantrik
Ölçü aralığı: DN32-DN600
Çalışma basıncı: 16 bar
Tasarım standardı: EN 593 / API 609 Kategori A
Flanşlar arası mesafe: EN 558-1 Seri 20
Tepe flanşı: EN ISO 5211
Conta tipi: Kanallı, yumuşak ve değiştirilebilir elastomer conta
Sızdırmazlık: Çift yönlü
Flanş uyumu: PN6, PN10, PN16 ve uygun ölçülerde ANSI Class 150
Wafer kelebek vanalar; düşük ağırlık, kompakt montaj ve sınırlı alan ihtiyacı nedeniyle birçok endüstriyel boru hattında ekonomik bir çözüm sunar.
FBV20 Lug Tip Kelebek Vana
FBV20, gövdesi üzerinde flanş cıvatalarının bağlanabildiği dişli kulaklara sahip lug tip elastomer kelebek vanadır. Lug bağlantı yapısı, montaj ve tesisat tasarımı açısından wafer tipe göre farklı avantajlar sağlar.
FBV20 modelinin başlıca teknik özellikleri:
Bağlantı şekli: Lug
Geometri: Konsantrik
Ölçü aralığı: DN32-DN600
Çalışma basıncı: 16 bar
Tasarım standardı: EN 593 / API 609 Kategori A
Flanşlar arası mesafe: EN 558-1 Seri 20
Tepe flanşı: EN ISO 5211
Conta tipi: Kanallı, yumuşak ve değiştirilebilir elastomer conta
Sızdırmazlık: Çift yönlü
Flanş uyumu: PN6, PN10, PN16 ve uygun ölçülerde ANSI Class 150
Lug kelebek vana seçilirken hat sonu kullanımı, montaj yönü, boru hattı tasarımı ve gerçek çalışma basıncı ayrıca kontrol edilmelidir.
FBV30 U-Flanşlı Kelebek Vana
FBV30, büyük çaplı boru hatları ve daha güçlü gövde bağlantısı gerektiren uygulamalar için geliştirilen U-flanşlı konsantrik kelebek vanadır.
FBV30 modelinin başlıca teknik özellikleri:
Bağlantı şekli: U-flanşlı
Geometri: Konsantrik
Ölçü aralığı: DN50-DN1200
Çalışma basıncı: 16 bar
Tasarım standardı: EN 593 / API 609 Kategori A
Flanşlar arası mesafe: EN 558-1 Seri 20
Tepe flanşı: EN ISO 5211
Conta tipi: Kanallı, yumuşak ve değiştirilebilir elastomer conta
Sızdırmazlık: Çift yönlü
Flanş uyumu: PN6, PN10, PN16 ve uygun ölçülerde ANSI Class 150
Büyük çaplı projelerde vana torku, boru hattındaki akış hızı, fark basıncı ve aktüatör emniyet katsayısı özellikle dikkate alınmalıdır.
FBV40 Çift Flanşlı Kelebek Vana
FBV40, gövdesinin iki tarafında flanş bağlantısı bulunan çift flanşlı elastomer kelebek vanadır. Sabit ve güçlü bir boru bağlantısının istendiği büyük çaplı uygulamalarda tercih edilebilir.
FBV40 modelinin başlıca teknik özellikleri:
Bağlantı şekli: Çift flanşlı
Geometri: Konsantrik
Ölçü aralığı: DN50-DN1200
Çalışma basıncı: 16 bar
Tasarım standardı: EN 593 / API 609 Kategori A
Flanşlar arası mesafe: EN 558-1 Seri 13
Tepe flanşı: EN ISO 5211
Conta tipi: Kanallı ve vulkanize elastomer conta
Sızdırmazlık: Çift yönlü
Flanş uyumu: PN6, PN10, PN16 ve uygun ölçülerde ANSI Class 150
Özel veya daha büyük çaplı uygulamalarda ürün ölçüsü, malzeme seçimi ve teknik konfigürasyon proje şartlarına göre FLAPCON teknik ekibiyle birlikte değerlendirilmelidir.
FLAPCON FBV Serisinin Öne Çıkan Tasarım Özellikleri
Kanallı Elastomer Conta
FLAPCON FBV Serisindeki kanallı yumuşak conta yapısı, açma ve kapama sırasında oluşabilecek yanal conta hareketlerini sınırlandıracak şekilde tasarlanmıştır. Conta arka yüzeyindeki kanal girintisi, contanın gövde içerisindeki konumunu korumasına ve kullanım ömrünün artırılmasına yardımcı olur.
Kırlangıç Yaka Yapısı
Conta basma yüzeyinin arkasında bulunan kırlangıç yaka, gövde yuvasına 2 derecelik açıyla yerleşir. Bu yapı, ani basınç değişimleri ve koç darbesi gibi durumlarda contanın yerinden çıkma riskini azaltmayı amaçlar.
Çift Milli Tasarım
FLAPCON FBV Serisi kelebek vanalarda, DN40 modeli dışındaki ölçülerde çift milli tasarım kullanılır. Çift milli yapı, diskin merkez bölümünün daha ince tasarlanmasına ve daha yüksek akış geçirgenliği elde edilmesine yardımcı olur.
Mil ile disk arasındaki kare geçişli bağlantı, boşluk oluşmasını ve ani yükler altında meydana gelebilecek aşınmaları azaltacak şekilde tasarlanmıştır.
Blow-Proof Mil Sistemi
Patlama önleyici olarak tanımlanan blow-proof mil sistemi, üst milin gövdeden ayrılmasını önlemeye yönelik mekanik emniyet sağlar. Mil bölgesindeki burç, O-ring, segman ve rondela yapısı iç sızdırmazlığı destekler ve olası kaçakların mil üzerinden dışarı çıkma riskini azaltır.
Epoksi Kaplı Gövde
FLAPCON FBV Serisi hassas döküm gövdeler, içten ve dıştan RAL 5002 renkli, yaklaşık 200-250 mikron kalınlığında toz epoksi boya ile kaplanır. Bu kaplama, gövdenin çevresel etkilere ve korozyona karşı korunmasına katkı sağlar.
Elastomer Conta Seçenekleri
Elastomer kelebek vananın performansını belirleyen en önemli unsurlardan biri conta malzemesidir. FLAPCON FBV Serisinde proje ihtiyacına göre farklı elastomer seçenekleri kullanılabilir:
EPDM
EPDM-HT
NBR
NBR-HT
FKM
Neopren
Silikon
Hypalon
SBR-G
EPDM-W
Carboxide
Poliüretan
Her elastomer her akışkana uygun değildir. Yalnızca yüksek sıcaklığa dayanıklı olması, contanın ilgili kimyasala da dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle elastomer seçimi yapılırken akışkanın tam adı, konsantrasyonu, sıcaklığı, basıncı ve çalışma süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Katalogdaki model teknik sayfalarında seri için -29°C ile +200°C arasında bir sıcaklık aralığı belirtilmektedir. Ancak gerçek çalışma sıcaklığı seçilen elastomer, disk ve mil malzemesine göre değişir. +200°C değeri, bütün conta seçeneklerinin bu sıcaklıkta kullanılabileceği anlamına gelmez.
Gövde, Disk ve Mil Malzemeleri
FLAPCON FBV Serisi, farklı proses koşullarına ve akışkan özelliklerine göre çeşitli gövde, disk ve mil malzemeleriyle yapılandırılabilir.
Gövde seçenekleri:
GGG-40.3 sfero döküm
ASTM A216 WCB karbon çelik döküm
ASTM A351 CF8 paslanmaz çelik döküm
ASTM A351 CF8M paslanmaz çelik döküm
Disk seçenekleri:
Rilsan (Nylon 11) kaplı GGG-40 sfero döküm
AISI 304 paslanmaz çelik (ASTM A351 CF8)
AISI 316 paslanmaz çelik (ASTM A351 CF8M)
C95400 veya C95800 alüminyum bronz
1.4469 süper dubleks
Mil seçenekleri:
AISI 304 paslanmaz çelik
AISI 316 paslanmaz çelik
AISI 420 paslanmaz çelik
AISI 430 paslanmaz çelik
AISI 431 paslanmaz çelik
1.4469 süper dubleks
17-4 PH
17-7 PH
Gövde, disk, mil ve conta malzemeleri akışkanın kimyasal, korozif ve aşındırıcı özelliklerine göre birlikte seçilmelidir. Yanlış malzeme seçimi vananın kullanım ömrünü ve sızdırmazlık performansını doğrudan etkileyebilir.
Elastomer Kelebek Vanalar Nerelerde Kullanılır?
FLAPCON FBV Serisi elastomer kelebek vanalar, uygun gövde, disk, mil ve conta malzemesi seçilmesi şartıyla çok sayıda endüstriyel tesiste kullanılabilir:
Gıda ve içecek tesisleri
Demir-çelik tesisleri
Maden endüstrisi
Kağıt fabrikaları
Otomotiv tesisleri
Enerji tesisleri
Kimya endüstrisi
Petrol ve gaz tesisleri
Su ve atık su hatları
HVAC ve mekanik tesisat sistemleri
Genel endüstriyel akışkan hatları
Boya veya oksijen sistemleri gibi özel uygulamalar için gres ya da silikon içermeyen özel vana seçenekleri değerlendirilebilir. Oksijen servisinde standart ürün kullanılmamalı; temizlik yöntemi, malzemeler ve servis uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Manuel, Pnömatik ve Elektrikli Kelebek Vana Seçenekleri
FLAPCON FBV Serisi kelebek vanalar, tesisin kontrol ve otomasyon ihtiyacına göre farklı kumanda sistemleriyle çalıştırılabilir:
Manuel kol
Dişli kutusu (Redüktörlü)
Çift etkili pnömatik aktüatör
Tek etkili pnömatik aktüatör
Elektrikli aktüatör
Küçük çaplarda manuel kol ekonomik bir çözüm olabilir. Büyük çaplarda veya daha yüksek tork gereken uygulamalarda dişli kutusu kullanılabilir. Uzaktan kontrol, otomasyon ve hızlı açma-kapama gereken proseslerde ise pnömatik veya elektrikli aktüatör tercih edilebilir.
EN ISO 5211 tepe flanş standardı, uygun aktüatörlerin vana üzerine bağlanmasını kolaylaştırır. Ancak aktüatör yalnızca vananın katalog torkuna bakılarak seçilmemelidir. FLAPCON kataloğuna göre aktüatör seçiminde sıvı ve gaz akışkanlar için en az yüzde 25, katı madde içeren akışkanlar için yüzde 40-50 emniyet katsayısı değerlendirilmelidir.
Elastomer Kelebek Vana Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Doğru elastomer kelebek vana seçimi için aşağıdaki proses ve tesisat bilgileri belirlenmelidir:
Akışkanın tam adı ve kimyasal içeriği
Çalışma ve maksimum tasarım sıcaklığı
Normal ve maksimum çalışma basıncı
Vana üzerindeki maksimum fark basıncı
Boru çapı ve flanş standardı
İstenen bağlantı şekli
Gövde, disk, mil ve conta malzemesi
Açma-kapama çevrim sıklığı
Manuel veya otomatik kumanda ihtiyacı
Hat sonu kullanımı olup olmadığı
Akışkan içinde katı veya aşındırıcı parçacık bulunup bulunmadığı
On-off veya oransal kontrol ihtiyacı
Eksik teknik bilgiyle seçilen bir vana başlangıçta çalışsa bile kısa sürede conta şişmesi, sertleşme, aşınma, yüksek tork, mil hasarı veya sızdırmazlık kaybı yaşayabilir.
Neden FLAPCON FBV Serisi?
FLAPCON FBV Serisi elastomer konsantrik kelebek vanalar; farklı bağlantı seçenekleri, geniş malzeme alternatifleri, çift yönlü sızdırmazlık yapısı ve otomasyona uygun tasarımıyla endüstriyel projeler için esnek bir ürün ailesi sunar.
Wafer, lug, U-flanşlı veya çift flanşlı vana seçimi yapılırken amaç yalnızca uygun çapta ürün bulmak değil, proses koşullarına doğru teknik çözümü belirlemektir.
Sık Sorulan Sorular
Elastomer kelebek vana nedir?
Elastomer kelebek vana, disk ile gövde arasındaki sızdırmazlığı EPDM, NBR veya FKM gibi esnek bir conta aracılığıyla sağlayan çeyrek turlu vana çeşididir.
PN16 kelebek vana ne demektir?
PN16, vananın nominal basınç sınıfını ifade eder. Ancak vananın izin verilen çalışma basıncı; sıcaklık, akışkan, fark basıncı, çap ve seçilen malzemelere bağlı olarak doğrulanmalıdır. Ürün üzerinde PS işaretlemesi bulunuyorsa bu değer, izin verilen maksimum çalışma basıncını ifade eder.
Wafer ve lug kelebek vana arasındaki fark nedir?
Wafer vana iki boru flanşı arasına sıkıştırılarak monte edilir. Lug vana ise üzerinde flanş cıvatalarının bağlanabildiği dişli kulaklara sahiptir. Doğru bağlantı tipi, boru hattının tasarımına, hat sonu kullanımına ve bakım ihtiyacına göre seçilmelidir.
EPDM mi, NBR conta mı kullanılmalıdır?
EPDM veya NBR seçimi akışkanın türüne, kimyasal yapısına ve çalışma sıcaklığına bağlıdır. Conta malzemesi yalnızca genel kullanım alışkanlıklarına göre seçilmemeli; kimyasal uyumluluk ve gerçek proses koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Elastomer kelebek vana pnömatik aktüatörle kullanılabilir mi?
Evet. FLAPCON FBV Serisi, EN ISO 5211 tepe flanş yapısı sayesinde uygun torkta seçilmiş pnömatik veya elektrikli aktüatörlerle otomatik olarak çalıştırılabilir.
Yorumlar